REIZEN NAAR SURINAME IN VROEGERE TIJDEN.

Wie in het verre verleden naar de kolonie Suriname wilde reizen was aangewezen op het vervoer per zeilschip. Zelfs de eerste Hindostaanse contractarbeiders arriveerden nog per zeilschip, de Lalla Rookh. Weliswaar bestond er al in 1793 een schip met stoommachine aandrijving, maar voor geregeld passagiersvervoer moest er nog wel heel wat meer gebeuren. Het voornaamste verkeer met Nederland tot de tweede helft van de negentiende eeuw vond plaats door middel van grote zeilschepen. Zij zeilden met passagiers en vracht heen en weer, met een reisduur van vijf weken of langer. Toen de stoomvaart zich ontwikkelde, kon men in het begin alleen indirect via Demerara naar Nederland varen. Sedert 1865 deed namelijk  de Compagnie Général Transatlantique op weg naar het Franse Cayenne Paramaribo aan. De komst van de “Franse mail” zoals deze verbinding werd genoemd was een hele gebeurtenis in Suriname. Later nam ook een Engelse maildienst Paramaribo op in haar route. Een rechtstreekse verbinding door stoomschepen met Nederland kwam pas in 1884 tot stand door de oprichting van de Koninklijke West-Indische Maildienst, de K.W.I.M. Deze onderhield eerst een maandelijkse en later (1904) een driewekelijkse dienst tussen Amsterdam en Paramaribo. De K.W.I.M. ging later op in K.N.S.M., die op haar beurt in de Nederlandse Lloyd opging. Begin zeventiger jaren van de vorige eeuw werden de reguliere diensten gestaakt.

Het eerste K.W.I.M. schip dat Paramaribo aandeed was de Oranje Nassau. Dit schip was speciaal gebouwd voor dit doel. Het was weliswaar een stoomschip, maar in geval van nood kon het ook zeilen. Op bijgaande foto zijn duidelijk de zeilen te zien. Het schip verzorgde 22 jaar lang reizen van en naar West-Indië.

Hier kwam kwam abrupt een einde aan in 1906, getuige het volgende bericht in het dagblad De Surinamer.

“K.W.I.M. Heden is het volgende telegram alhier ontvangen:

Ten gevolge van hevigen storm is het SS. Oranje Nassau, van de K.W.I.M. hedenmorgen gestrand op 3 mijlen t.o. van Curaçao. Ondanks de pogingen door het S.S. Prins Willem ll derzelfder Mij in het werk gesteld, kon het schip niet loskomen. De Oranje Nassau bevindt zich in een hachelijken toestand, en wordt tot nu toe als verloren beschouwd. Het slechte weder duurt voort.”

De bemanning kon op tijd het schip verlaten en op 17 oktober werd het schip door Lloyds verzekering als verloren beschouwd.

Maar ruim honderd jaar later kreeg het alsnog een tweede leven voor duikliefhebbers, blijkens een bericht van Curacao’s Toeristenbureau.

“ S.S. Oranje Nassau. Dit scheepswrak is te bereiken vanuit het Seaquarium. De duikstek is bijzonder aan te raden voor snorkelaars. Een schip vergaan tijdens een zware storm. U vindt er gezonde koraal, murenes en grote scholen kleine rifvissen.”

Niet alle scheepsrampen bij de K.W.I.M. – en dat waren er nogal wat – liepen zo goed af. Maar daarover een andere keer.

Jacob van der Burg.